M 06 45 168 454 elly@jong-geleerd.nl
Wolkenlucht
INPP-logo

Wat is een reflex?

Je trekt onmiddellijk je hand terug als je een hete pan aanraakt. Als je je evenwicht verliest, grijp je je ergens aan vast. Dat zijn reflex reacties. Die zijn er om je te beschermen. Het zijn bewegingen waar je niet over na hoeft te denken, ze zijn niet bewust en niet gericht. Je lichaam doet dat vanzelf. Je hebt ook geen invloed op een reflex en je kunt het niet onderdrukken. Reflexen worden overgebracht op het niveau van de hersenstam. Dat is het onderdeel van de hersenen dat als eerste ontwikkelt bij een foetus.

Reflexen zijn belangrijk voor de ontwikkeling

 

Een kindje heeft in de baarmoeder en gedurende het eerste levensjaar nog veel meer reflexen. Alle bewegingen zijn dan nog reflexmatig, want de hersenen zijn nog niet in staat om bewust beslissingen te nemen. Voor het kindje is beweging nodig om het evenwichtsmechanisme te ontwikkelen, dit ontwikkelt zich samen met het zintuiglijke systeem. Horen, zien en evenwicht ontwikkelen zich in samenhang met elkaar. Door beweging kan het zenuwstelsel zich uitrollen en zenuwbanen vertakken zich steeds wijder.

Dit primaire bewegingssysteem zorgt ervoor dat het kindje geboren kan worden en dat het de eerste maanden kan overleven. Door het maken van allerlei stereotiepe bewegingen krijgt het kindje gaandeweg steeds meer controle over het lichaam. Het kan onder- en bovenlichaam en later ook links en rechts onafhankelijk van elkaar bewegen. Beweging is als het ware de eerste taal van een kind. Na voldoende oefening is een primaire reflex niet meer nodig. Deze wordt geïntegreerd en ergens in de hersenen opgeborgen en bewaard voor noodsituaties. De posturale- of houdingsreflexen nemen het dan stapsgewijs over. Deze reflexen worden bestuurd vanuit hogere hersendelen en blijven het hele leven actief. Het kindje kan dan gaan omrollen, tijgeren, kruipen, lopen en springen.

Deze neurologische ontwikkeling is belangrijk om te kunnen leren zwemmen, fietsen, lezen, schrijven of ballen te vangen. Bij deze complexe vaardigheden moeten delen van het lichaam los van elkaar kunnen bewegen en moet het evenwicht goed zijn ontwikkeld in samenhang met wat de ogen en oren waarnemen. Deze neurologische ontwikkeling vormt ook de basis voor leren en gedrag in de toekomst.

Soms verloopt deze ontwikkeling niet als vanzelf. Tijdens de zwangerschap of de bevalling is er een complicatie, moeder of kind maakt een ziekte door of er zijn genetische factoren die deze ontwikkeling verstoren. Dit kan ervoor zorgen dat één of meerdere primaire reflexen actief blijven. Het zenuwstelsel blijft dan op dat punt onvolgroeid.

Als gevolg daarvan kunnen er onderliggend nog reflexreacties blijven bestaan. Bewegingen blijven aan elkaar gekoppeld. Een voorbeeld: als je je armen buigt, willen je benen strekken, dus als je wilt schrijven zak je als vanzelf onderuit op je stoel. Ineens is er geen vrije keuze mogelijk. Er ontstaat dan een conflict tussen de reflex en de bewuste respons. Dit kan een sterk verstorend effect hebben op concentratie, houding, leren en gedrag. Pas als de nog actieve primaire reflexen geïntegreerd worden kan het zenuwstelsel zich verder ontwikkelen en kunnen de effecten verminderen of zelfs verdwijnen.

 

Wat houdt reflex integratie therapie in?

 

Aan de hand van uitgebreide reflextesten wordt het reflexprofiel van het kind of volwassene vast gesteld. Daarop wordt het reflex stimulerings- en inhibitieprogramma individueel afgestemd. Het programma bestaat uit een serie gestileerde, primitieve bewegingen die een ouder kind of volwassene normaal gesproken niet maakt. Door het dagelijks ongeveer 5 -10 minuten herhalen van deze bewegingen krijgen de hersenen een tweede kans om de input van de ontwikkelingsfases uit het eerste levensjaar alsnog mee te maken.

De vooruitgang wordt regelmatig gecontroleerd en de oefeningen aangepast op het verloop van het inhibitieproces. Afhankelijk van de mate waarin primaire reflexen nog actief zijn en posturale reflexen nog onderontwikkeld zijn, duurt het programma tussen de 9 en 15 maanden. Als het programma goed is doorlopen hebben primaire reflexen geen verstorende invloed meer op leren en gedrag. De posturale reflexen hebben zich nu volledig ontwikkeld. Deze vormen de basis voor verbeterd evenwicht en coördinatie en goede samenwerking tussen links en rechts.

Kinderen ervaren de oefeningen vaak als rustgevend. Misschien is een nieuwe oefening even lastig, maar na een aantal dagen is de houding en beweging al bekend.

Uit diverse onderzoeken naar de effectiviteit van het reflex inhibitie programma van INPP blijkt dat naast een verbetering in het algeheel welbevinden, kinderen ook consistent een verbetering laten zien in balans en coördinatie, het kunnen stilzitten, werk kunnen organiseren en presenteren en zelfvertrouwen. Tevens en is er een duidelijke blijvende verbetering in lezen en schrijven. Diverse onderzoeksverslagen zijn te vinden op www.inpp.org.uk

Mogelijke symptomen van nog actieve primaire reflexen:

Mogelijke symptomen van een nog actieve Moro reflex:

  • schrikachtig, angstig, over-alert gedrag
  • snel overprikkeld raken
  • overmatige behoefte aan structuur, controle en voorspelbaarheid
  • moeite om tot ontspanning te komen
  • gebrek aan zelfvertrouwen.

Mogelijke symptomen van een nog actieve Asymmetrische Tonische Nekreflex (ATNR):

  • moeite met automatiseren (tafelsommen, spelling)
  • slecht handschrift
  • moeite met veters strikken, knopen of rits dichtdoen
  • minder goed ontwikkelde links-rechts dominantie
  • moeite met lezen

Mogelijke symptomen van een nog actieve Symmetrische Tonische Nekreflex (STNR):

  • onhandigheid
  • moeite met zitten op een stoel; vaak op één of beide benen zitten of onderuitzakken
  • moeite met balvangen
  • moeite met zwemmen
  • met hoofd bijna op tafel liggen bij het schrijven

Mogelijke symptomen van een nog actieve Tonische Labyrint Reflex (TLR):

  • verminderd evenwicht
  • wagenziekte
  • moeite met inschatten van afstand, ruimte, diepte, tijd en snelheid
  • verwisselen van links en rechts, voor en achter
  • moeite met rekenen/wiskunde

pdf-logo75pxINPP vragenlijst voor volwassenen | downloaden >

pdf-logo75pxINPP vragenlijst voor kinderen | downloaden >

Wilt u meer weten over Reflex integratie?