M 06 45 168 454 elly@jong-geleerd.nl
Wolkenlucht

Waarom visuele screening?

Voor het leren zijn je ogen onmisbaar. Voor al het lezen, schrijven, spellen en rekenen moet je geschreven symbolen kunnen waarnemen. Soms ziet een kind niet meer goed wat er op het bord staat of zit het met de neus dicht op het werk. Dan wordt het tijd om de ogen te laten meten. Deze reguliere oogmeting beperkt zich maar al te vaak tot het meten van de gezichtsscherpte veraf en dichtbij. Jammer, want het gezichtsvermogen omvat meer dan scherp genoeg kunnen zien.

Ogen en hersenen horen samen te kunnen werken

 

Het is erg belangrijk om na te gaan of de ogen wel goed samenwerken. Ieder oog ziet namelijk een ander beeld en de hersenen moeten dat tot één beeld samensmelten (convergeren). Als de afzonderlijke beelden te ver uit elkaar liggen omdat de ogen niet hetzelfde concentratiepunt hebben, kunnen de hersenen de informatie moeilijker verwerken omdat het dubbel of wazig is. Verder is het van belang dat de ogen een regel goed kunnen volgen (oogvolgbeweging), zodat de hersenen een geordende informatiestroom ontvangen. Lukt dat niet, dan raak je snel de plek kwijt waar je aan het lezen bent en sla je regels of woorden over of mis je een deel van de informatie.

Daarnaast is het ook nodig dat je ogen snel kunnen afwisselen tussen veraf en dichtbij (accommoderen). Doen je ogen hier lang over dan is het moeilijk overschrijven van het bord, is het lastig afwisselen tussen televisiebeeld en knoppen op de afstandsbediening of ben je te laat om een bal te vangen. Wanneer de visuele informatie gebrekkig binnenkomt zal dit de herkenning en herinnering van groepen letters als eenheden of als beeld verzwakken. Dit zal het spellen bemoeilijken, want voor spellen is een visueel voorstellingsvermogen nodig om een woordbeeld te ontwikkelen.

Een visueel probleem speelt niet alleen een rol bij het leren op school. Het heeft ook zijn weerslag op de coördinatie, het ontwikkelen van ruimtelijk bewustzijn en lichaamsbeeld en kan de oog-hand coördinatie negatief beïnvloeden. Het kan het zelfvertrouwen van het kind ondermijnen. Gek genoeg merken kinderen zelf vaak helemaal niet dat ze niet zo goed kunnen zien. Het is nooit anders geweest en ze weten niet beter dan dat het goed kunnen zien inspanning vraagt. Ze zullen er dus niet snel over klagen. Redenen genoeg om zorgvuldig de visuele vermogens van uw kind te laten screenen wanneer er hobbels zijn op de weg van leren en opgroeien. Soms is de oplossing heel simpel.

 

Symptomen van visuele problemen

 

Symptomen die op visuele problemen kunnen wijzen:

  • Problemen met lezen (langzaam, verkeerd lezen of missen van woorden)
  • Tekst danst of beweegt
  • Bijwijzen
  • Regels overslaan of dubbel lezen
  • Snel afgeleid
  • Dicht op het werk zitten
  • Slechte houding tijdens lezen of schrijven (scheef of met één oog afgedekt)’
  • Kan moeilijk onthouden wat het heeft gelezen
  • Snel vermoeide, branderige ogen
  • Hoofdpijn
  • Komt moe uit school
  • Slingerend handschrift, helt soms naar links dan naar rechts, onregelmatige letters
  • Moeite met spelling, zwak woordbeeld
  • Moeite met balspelen, bang voor de bal
  • Onhandigheid, vaak iets omstoten of tegen iemand aanlopen.
Wat houdt visuele screening in?

Visuele screening bestaat uit een aantal testen:

  • Oculo-motorische testen: geven een beeld van het verloop van fixatie, oogvolgbeweging, convergentie en herstellen van binoculair zicht. Kortom: ze zeggen iets over hoe de oogspieren hun werk doen.
  • Visuo-perceptuele testen (natekenopdrachten): geven een beeld van het visueel onderscheidingsvermogen, de visueel motorische integratie (oog-hand coördinatie), de ruimtelijke vaardigheden en het stimulus gebonden effect.
  • Aanvullende tekenopdrachten en observatie van zithouding, pengreep en aanpak
  • Bioptor screening: geeft een beeld van convergentie, verticale forie, centrale fusie, stereo zien, kleurenzien en gezichtsscherpte veraf en dichtbij. De Bioptor is een screeningsinstrument en geen meetinstrument.

Screenen is iets anders dan meten. Is er sprake van milde problematiek, dan kan ik een aantal oefeningen meegeven om de oogspieren te trainen. Als ik de uitkomst niet vertrouw of als er sprake is van ernstiger problematiek, verwijs ik door naar een functioneel optometrist voor een meting en/of visuele training. In samenwerking met de functioneel optometrist kan ik daar dan een begeleidende rol in spelen.

Wat houdt visuele training in?

Oogspieren zijn te trainen, net zoals bijna alle andere spieren in het lichaam. Wanneer de oogspieren beter hun werk doen, kunnen de ogen beter functioneren en wordt er meer informatie ongestoord doorgestuurd naar de hersenen. Door een paar minuten per dag de ogen te trainen kun je een betere volgbeweging leren maken, sneller leren accommoderen en kun je ze beter leren convergeren of divergeren. Alleen gezichtsscherpte is niet te trainen, daar heb je gewoon een bril voor nodig.

Wanneer de oogfunctie verbetert door training kost het kijken minder energie en gaat er minder informatie verloren onderweg naar de hersenen. Het trainen komt concentratie, overzicht, uithoudingsvermogen, begrijpend- en technisch lezen, spelling, schrijven, rekenen/wiskunde, balvaardigheid, motoriek, ruimtelijk bewustzijn, voorstellingsvermogen, tempo, houding en zelfvertrouwen ten goede. Er gaat letterlijk een wereld voor je open.

pdf-logo75pxVul hier de vragenlijst in om na te gaan of uw klachten of van uw kind te wijten kunnen zijn aan fixatiedisparatie of een andere visuele disfunctie. Deze enquête neemt maximaal 3 minuten in beslag. Na het invullen van deze vragenlijst krijgt u een antwoord op de vraag of de klachten mogelijk te wijten is aan fixatiedisparatie of een andere visueel probleem. Download de checklist hier als PDF document.

 

Wilt u meer weten over Visuele training?